رانندگی با گیربکس های اتوماتیک بسیار راحت و لذت بخش است، به خصوص در ترافیک سنگین که مجبور هستید بارها و بارها دنده را جا زده، خلاص کنید و یا تغییر دهید. همچنین باعث می شود شروع حرکت آسان باشد و شما را از شر کلاچ خلاص می کند.
بر خلاف دنده های دستی، آنها نیز به نگهداری بسیار کمی نیز احتیاج دارند. اما، آیا گیربکس اتوماتیک و یا گیربکس پیوسته متغیر (نوعی گیربکس که در هر لحظه در حال تغییر و انتخاب بهینه ترین نسبت چرخ دنده ها است) (CVT) کاملا بی نیاز از تعمیر و نگهداری است؟
درک عملکرد یک گیربکس اتوماتیک
گیربکس گشتاور را از موتور به چرخ ها منتقل می کند تا توان و سرعت بهینه ای برای شرایط مختلف رانندگی فراهم کند. در گیربکس دستی، این این عمل به این صورت است که راننده بسته به شرایط مختلف رانندگی، دنده مناسب را انتخاب کند.
گیربکس اتوماتیک، نسبت چرخ دنده بهینه را بدون هرگونه مداخله از جانب راننده انتخاب می کند. هر دو گیربکس دستی و اتوماتیک تعداد ثابتی چرخ دنده دارند. از طرفی، یک گیربکس پیوسته متغیر به لحاظ نظری از تعداد نامتناهی چرخ دنده تشکیل شده است. گیربکس دستی به تعمیر و نگهداری نیاز دارد و در حین سرویس معاینه فنی دوره ای بررسی می شود. همچنین این نوع از گیربکس به راحتی قابل تعمیر است. اما، گیربکس اتوماتیک و گیربکس پیوسته متغیر، حداقل مطابق با ادعای اکثر تولید کنندگان، نسبتاً بی نیاز از تعمیر و نگهداری هستند.آیا سرویس و معاینه دوره ای گیربکس اتوماتیک به هیچ وجه فایده ای دارد؟
در حالت ایده آل، یک گیربکس اتوماتیک باید 300000 تا 450000 کیلومتر کارکرد مفید داشته باشد. بیشتر تولید کنندگان می گویند که اتومبیل های گیربکس اتوماتیک آنها نیازی به تغییر روغن گیربکس ندارند. مگر اینکه در قسمتی از سیستم انتقال نیرو نشتی داشته باشید، در تئوری، نیازی به تعویض این روغن نیست. اما در عمل، ویژگی های اصلی و کیفیت این روغن به مرور زمان دچار افت می شود.
در بسیاری از اتومبیل های با گیربکس اتوماتیک، علائم عجیب مربوط به گیربکس پس از طی مسافتی حدود 150000 کیلومتر ظاهر می شوند. تجربه نشان می دهد که سرویس یا معاینه دوره ای معمولاً به جلوگیری یا رفع این مشکلات کمک می کند. اگرچه طبق گفته اکثر تولید کنندگان، نیازی به تعویض روغن گیربکس نیست، اما در عمل، خواص اساسی و ویژگی های این سیال با افزایش زمان استفاده رو به تقلیل می رود.
نشانه های یک گیربکس معیوب
می دانید وقتی ماشین شما رفتار عجیب و غریبی از خود بروز می دهد، مشکلی در سیستم انتقال خودرو وجود دارد. تغییر دنده دیگر روانی سابق را ندارد. بعضی اوقات دور موتور بالا می رود، اما اتومبیل حرکت نمی کند. این علائم ممکن است در ابتدا مشکلی ایجاد نکنند، اما در اکثر مواقع، در صورت عدم رسیدگی، نهایتا منجر به ایجاد مشکلات جدی تری می شوند.
وقتی علائم بسیار حاد می شوند، تقریبا می توان گفت عمر گیربکس به انتها رسیده. رفع به موقع مشکلات جزئی گیربکس، می تواند به جلوگیری از بروز چنین مشكلاتی كمك كند و شما را از پرداخت هزینه های عظیم تعمیر گیربکس اتوماتیک معاف کند. تنها کاری که باید بکنید این است که اجازه ندهید کار سیستم انتقال به جایی برسد که دیگر برگشتی از آن نیست.سرویس یک گیربکس اتوماتیک
اگرچه حفظ سلامت گیربکس اتوماتیک در مراحل اولیه خرابی آن آسان تر است، اما تعویض روغن گیربکس، حتی در مراحل بعدی نیز چندان مضر نیست. در بسیاری از موارد، تغییر روغن گیربکس حتی وقتی علائم حاد باشد، می تواند عملکرد سیستم انتقال را تا حد زیادی بهبود بخشد. هیچ تضمینی برای کارکرد حتمی آن وجود ندارد، اما در اغلب موارد کار می کند و یک روش خوب و ارزان برای رفع علائم و مشکلات مرتبط با گیربکس است.
خرید و نصب یک گیربکس جدید حدودا 10 برابر تعویض روغن گیربکس هزینه دارد. بنابراین، منطقی است که با مشاهده اولین علائم و مشکلات در گیربکس اقدام به تعمیر یا رفع این مشکلات کنید. ممکن است با این کار عملکرد سیستم انتقال مانند روز اول نشود، اما برخی از علائم کاملا محو می شوند و برخی دیگر تا حد قابل قبولی کمرنگ می گردند. به طور خلاصه باید گفت تعمیر و حفظ سیستم انتقال در مراحل اولیه بروز مشکلات و علائم آن بسیار کم هزینه تر و کم دردسر تر است، تا اینکه بخواهید ریسک تعویض کامل گیربکس را بپذیرید.
سرویس یک گیربکس پیوسته متغیر
برخلاف گیربکس دستی یا گیربکس اتوماتیک، یک یک گیربکس پیوسته متغیر یا CVT از لحاظ تئوری می تواند نسبت بی نهایتی از چرخ دنده ها را به هم متصل کند. این موضوع منجر به انتقال قدرت مناسب برای انواع شرایط رانندگی و صرفه جویی در مصرف سوخت می گردد.
بیشتر تولید کنندگان انتظار صرف هیچگونه هزینه و زمان، برای تعمیر و نگهداری CVT را ندارند. به همین دلیل، تعویض روغن گیربکس، معمولاً در برنامه های خدمات و معاینه خودرو، که از سوی کارخانه سازنده مشخص شده وجود ندارد. تعویض روغن گیربکس نیز در اینگونه گیربکس ها توصیه نمی شود، چرا که مایع مورد استفاده در آنها طوری انتخاب شده که در طول عمر مفید خودرو نیاز به تعویض نداشته باشد. آنچه آنها به شما نمی گویند، این است که عمر مفید این نوع گیربکس ها، بدون تعمیر و سرویس فقط حدود 120000 کیلومتر است و تعویض آنها نیز گران است. هزینه تعویض به دلیل پیچیدگی ذاتی این نوع سیستم انتقال بسیار بالاست. خرید یک گیربکس جدید می تواند حدود 3 تا 6 هزار پوند هزینه روی دست شما بگذارد (در زمان نوشته شدن این مقاله 43 تا 86 میلیون تومان). اما تعویض روغن این گیربکس ها، می تواند عمر مفید آنها را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. روغن به کار رفته در گیربکس های پیوسته متغیر نسبتاً ارزان است و برای کل کار تنها باید حدود 200 پوند (تقریبا 3 میلیون تومان) هزینه کنید که قطعاً گزینه بهتری است.